মাগুৰ মাছৰ পোনা উৎপাদন আৰু পালন: অসমৰ বাবে বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি

অসমীয়া ঘৰত মাগুৰ মাছৰ এক বিশেষ স্থান আছে। মাগুৰৰ জোল সুস্বাদু আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য হিচাপে জনপ্ৰিয়। প্ৰসূতি মাতৃ আৰু অসুস্থ লোকক মাগুৰ মাছ খুওৱাৰ পৰম্পৰা বহু পুৰণি, আৰু এই মাছৰ ঔষধি গুণ থকা বুলিও জনবিশ্বাস আছে। বিয়াকে ধৰি বিভিন্ন পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠানত মাগুৰক শুভ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

মাগুৰৰ এক বিশেষ গুণ হ’ল ই বায়ুৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ উশাহ ল’ব পাৰে। সেয়েহে ইয়াক বজাৰত জীয়াই থকা অৱস্থাতে বেচা-কিনা কৰিব পাৰি, আৰু গ্ৰাহকে সতেজ মাছ পায়। মাগুৰৰ চাহিদা আৰু বজাৰ দৰ সাধাৰণ মাছতকৈ বহুত বেছি, কিন্তু চাহিদাৰ তুলনাত উৎপাদন অতি কম।

এই প্ৰবন্ধত মাগুৰৰ কৃত্ৰিম প্ৰজনন, পোনা প্ৰতিপালন, পুখুৰীত পালন আৰু আয়-ব্যয়ৰ হিচাপৰ বিষয়ে বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে আলোচনা কৰা হৈছে।

থলুৱা মাগুৰ: এক বিপন্ন প্ৰজাতি

আমাৰ থলুৱা মাগুৰৰ বৈজ্ঞানিক নাম Clarias magur। আগতে ইয়াক Clarias batrachus বুলি ধৰা হৈছিল, কিন্তু ২০০৮ চনত বিজ্ঞানীসকলে ইয়াক এক পৃথক প্ৰজাতি হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে। ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মিঠা পানীত পোৱা এই মাছবিধক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ আন্তৰ্জাতিক সংস্থা IUCN এ বিপন্ন (Endangered) প্ৰজাতিৰ তালিকাভুক্ত কৰিছে।

জলাশয় ভৰাই পেলোৱা, কীটনাশকৰ ব্যৱহাৰ, অত্যধিক মাছ ধৰা আৰু প্ৰজননৰ সময়ত পোনা ধৰাৰ বাবে প্ৰাকৃতিক উৎসত মাগুৰৰ সংখ্যা যথেষ্ট কমি আহিছে। সেয়েহে কৃত্ৰিম প্ৰজননৰ জৰিয়তে পোনা উৎপাদন কৰি পালন কৰাটোৱে এফালে উৎপাদন বঢ়ায়, আনফালে প্ৰাকৃতিক মাগুৰৰ সংৰক্ষণতো সহায় কৰে।

অসমত মাগুৰ পালনৰ সম্ভাৱনা

মাগুৰৰ বায়ুশ্বাসী অংগ থকাৰ বাবে ই এনে প্ৰতিকূল পৰিৱেশতো জীয়াই থাকিব পাৰে, য’ত আন মাছ বাচি থাকিব নোৱাৰে:

• কম গভীৰতাৰ পানী;
• পানীত দ্ৰৱীভূত অম্লজান কম;
• জৈৱিক পদাৰ্থ বেছি;
• জলজ বন-বাতৰে ঢাক খাই থকা জলাশয়।

অসমৰ বিভিন্ন জিলাত এনে বহু জলাহ, দলনি, পিতনি আৰু পৰিত্যক্ত জলাশয় আছে, যিবোৰৰ বেছিভাগেই অব্যৱহৃত হৈ পৰি আছে। এই জলাশয়বোৰ মাগুৰ পালনৰ বাবে উপযোগী কৰি তুলিব পাৰি।

ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদৰ (ICAR) প্ৰতিষ্ঠানসমূহে মাগুৰৰ প্ৰজনন, পোনা প্ৰতিপালন আৰু পৈণত মাছ পালনৰ কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছে। অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মীন গৱেষণা কেন্দ্ৰ (যোৰহাট)এ ২০০৬-০৭ চনৰ পৰা মাগুৰৰ কৃত্ৰিম প্ৰজনন আৰু পোনা উৎপাদন কৰি আহিছে, আৰু এই কৌশলবোৰ অসমৰ জলবায়ুৰ উপযোগীকৈ উন্নত কৰিছে।

১. মাগুৰৰ কৃত্ৰিম প্ৰজনন

প্ৰাকৃতিক প্ৰজনন

মাগুৰৰ মতা আৰু মাইকী দুয়োবিধ মাছেই প্ৰায় এবছৰ বয়সতে প্ৰজননক্ষম হয়। প্ৰজননৰ ঋতু হ’ল বহাগ-জেঠৰ পৰা শাওণ-ভাদলৈকে। এই সময়ত মাগুৰে বন-বাত থকা কম গভীৰতাৰ জলাশয়, দলনি, পিতনি, বিলৰ কাষ আৰু বৰষুণৰ পানীৰে ভৰা পথাৰত কণী পাৰে। কিন্তু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত পোনাৰ মৃত্যুৰ হাৰ অতি বেছি। সেয়েহে বাণিজ্যিক পালনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পোনা প্ৰকৃতিৰ পৰা পোৱা নাযায়, আৰু কৃত্ৰিম প্ৰজনন অপৰিহাৰ্য।

প্ৰজননৰ বাবে মাছ প্ৰস্তুত কৰা

• প্ৰজননৰ বাবে বাছি লোৱা মাছক অন্ততঃ তিনিমাহ আগৰ পৰাই বেলেগ পুখুৰীত ৰাখি অন্ততঃ ৩০% প্ৰ’টিনযুক্ত আহাৰ খুৱাব লাগে।
• প্ৰজননৰ সময়ত ১৫০-২০০ গ্ৰাম ওজনৰ পৈণত মতা আৰু মাইকী মাছ ধৰি আনি বেলেগে বেলেগে ডাঙৰ প্লাষ্টিকৰ গামলা বা চিমেণ্টৰ টেংকত ৰখা হয়।

মতা আৰু মাইকী মাছ চিনাক্তকৰণ

	মতা মাছ	মাইকী মাছ
যৌনাংগ	জোঙা আৰু দীঘলীয়া	বুটামৰ দৰে ঘূৰণীয়া
পেট	স্বাভাৱিক	প্ৰজনন ঋতুত কণীৰে ওফন্দি থাকে, আৰু কোমল লাগে

হৰম’ন প্ৰয়োগ

• কেৱল মাইকী মাছক বেজীৰ সহায়ত হৰম’ন দিয়া হয়। মতা মাছক সাধাৰণতে হৰম’ন দিব নালাগে।
• কাৰ্প মাছৰ পিটুইটাৰী হৰম’ন, বা অভাপ্ৰিম বা অভাটাইডৰ দৰে চিন্থেটিক হৰম’ন প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি। চিন্থেটিক হৰম’নৰ মাত্ৰা সাধাৰণতে প্ৰতি কিলোগ্ৰাম মাইকী মাছৰ বাবে প্ৰায় ০.৮-১.০ মিলিলিটাৰ। সঠিক মাত্ৰা পানীৰ উষ্ণতা আৰু মাছৰ অৱস্থা অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে, গতিকে বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ লওক।
• হৰম’ন দিয়াৰ প্ৰায় ১৪-১৮ ঘণ্টাৰ পিছত মাইকী মাছৰ পেটত ওপৰৰ পৰা তললৈ লাহেকৈ চাপ দি কণীখিনি এখন শুকান ট্ৰে বা থালত উলিওৱা হয় (stripping)।

শুক্ৰ সংগ্ৰহ

মাগুৰৰ মতা মাছৰ পেট টিপিলে শুক্ৰ সহজে নোলায়। পৰম্পৰাগত পদ্ধতিত মতা মাছটোৰ পেট কাটি শুক্ৰাশয় দুটা উলিয়াই অনা হয়, আৰু এই প্ৰক্ৰিয়াত মাছটো মৰে। উলিয়াই অনা শুক্ৰাশয় এটা পৰিষ্কাৰ পাত্ৰত ফিজিঅ’লজিকেল চেলাইনৰ (ডিষ্টিল্ড পানীত ০.৯% ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড) সৈতে খুন্দি শুক্ৰৰ মিশ্ৰণ তৈয়াৰ কৰা হয়। এই মিশ্ৰণ ৰেফ্ৰিজাৰেটৰত প্ৰায় ২৪ ঘণ্টালৈকে সংৰক্ষণ কৰিব পাৰি।

উন্নত পদ্ধতি: অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মীন গৱেষণা কেন্দ্ৰই মতা মাছ নমৰাকৈ শুক্ৰ সংগ্ৰহৰ এক উন্নত পদ্ধতি উদ্ভাৱন কৰিছে। ইয়াৰ ফলত মূল্যৱান মতা মাছ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। আগ্ৰহী মীনপালকে এই পদ্ধতিৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে কেন্দ্ৰটোৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিব পাৰে।

নিষেচন

• শুক্ৰৰ মিশ্ৰণ ড্ৰপাৰেৰে টোপ টোপকৈ ট্ৰেত থকা কণীৰ ওপৰত দিয়া হয়।
• চৰাইৰ পাখি বা কোমল ব্ৰাছেৰে কণী আৰু শুক্ৰ লাহেকৈ মিহলোৱা হয়।
• অলপ পৰিষ্কাৰ পানী দিলে শুক্ৰ সক্ৰিয় হয় আৰু নিষেচন হয়।
• প্ৰায় দুই মিনিটৰ পিছত কণীবোৰ পৰিষ্কাৰ পানীৰে ধুই হেচিং টাব বা ট্ৰেলৈ নিয়া হয়।

কণী ফুটোৱা (Hatching)

• হেচিং টাবত অনবৰত পৰিষ্কাৰ পানীৰ প্ৰবাহ ৰখা হয়, যিয়ে ভ্ৰূণৰ বিকাশত সহায় কৰে।
• নিষেচিত কণী আঠাযুক্ত আৰু পানীত ডুব যায়, আৰু টাবৰ তলিত লাগি থাকে।
• অনিষেচিত কণী কিছু সময়ৰ পিছত অস্বচ্ছ বগা হৈ পৰে। এইবোৰ আঁতৰাই দিব লাগে, নহ’লে ভেঁকুৰ ধৰি আন কণীৰো ক্ষতি কৰে।
• সাধাৰণতে ২৫-২৭ ঘণ্টাৰ ভিতৰত কণী ফুটি পোনা জগে। পানীৰ উষ্ণতা কম হ’লে এই সময় ৩০-৩৬ ঘণ্টালৈকে বাঢ়িব পাৰে।
• সদ্য জগা পোনাবোৰ প্ৰায় ৪-৫ মিলিমিটাৰ দীঘল হয়, আৰু ইহঁতৰ এটা ডাঙৰ ঘূৰণীয়া, ৰঙচুৱা কুসুম মোনা (yolk sac) থাকে।
• জন্মৰ প্ৰায় চতুৰ্থ দিনত কুসুম মোনাৰ খাদ্য শেষ হয়, আৰু তেতিয়াৰ পৰা পোনাক বাহিৰৰ আহাৰ দিব লাগে।

২. মাগুৰ পোনাৰ প্ৰতিপালন

মাগুৰৰ পোনা অতি কোমল, আৰু প্ৰথম কেইসপ্তাহ বিশেষ যত্ন আৰু সঁজুলিৰ প্ৰয়োজন।

প্ৰথম স্তৰ: ৰিয়েৰিং টেংক (৩-৪ দিনৰ পৰা ১২-১৪ দিনলৈ)

• কণী ফুটাৰ ৩-৪ দিনৰ পিছত পোনাখিনি হেচিং টাবৰ পৰা ঘৰৰ ভিতৰৰ চিমেণ্টৰ বা প্লাষ্টিকৰ ৰিয়েৰিং টেংকলৈ নিয়া হয়।
• মজুত হাৰ: প্ৰতি বৰ্গমিটাৰত প্ৰায় ২০০০-৩০০০টা পোনা।
• আহাৰ: জীৱন্ত প্লেংকটন (জু-প্লেংকটন) বা আৰ্টেমিয়া নপ্লাই। অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অভিজ্ঞতা অনুসৰি, এই স্তৰত কৃত্ৰিম আহাৰৰ সলনি জীৱন্ত প্লেংকটন দিলে পোনাৰ বাচি থকাৰ হাৰ ভাল হয়।
• পানী সলোৱা: এদিন বা দুদিনৰ মূৰে মূৰে পানী সলাব লাগে। পানীৰ মান বেয়া হ’লে পোনাৰ বৃদ্ধি ৰৈ যায় আৰু মৃত্যু হ’ব পাৰে।
• জগাৰ প্ৰায় ১০-১২ দিনৰ ভিতৰত পোনাৰ বায়ুশ্বাসী অংগ গঠন হয়, আৰু সিহঁতে মাজে মাজে পানীৰ ওপৰলৈ উঠি বায়ুৰ পৰা উশাহ ল’বলৈ আৰম্ভ কৰে।
• ১২-১৪ দিনত পোনাবোৰ প্ৰায় ১০-১২ মিলিমিটাৰৰ ফ্ৰাইলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

দ্বিতীয় স্তৰ: নাৰ্চাৰী টেংক বা পুখুৰী (ফ্ৰাইৰ পৰা ফিংগাৰলিংলৈ)

• ফ্ৰাইবোৰ মুকলিত থকা চিমেণ্টৰ টেংক বা ভালদৰে প্ৰস্তুত কৰা সৰু পুখুৰীলৈ নিয়া হয়।
• টেংক প্ৰস্তুতি: তলিত প্ৰায় ৬-৮ ছেণ্টিমিটাৰ বোকা মাটিৰ তৰপ দিয়া হয়, আৰু প্ৰায় ২৫-৩০ ছেণ্টিমিটাৰ পানী ৰখা হয়। পোনা মেলাৰ আগতে প্ৰয়োজন অনুসৰি চূণ আৰু সাৰ দি প্ৰাকৃতিক খাদ্য উৎপাদন কৰা হয়।
• মজুত হাৰ: প্ৰতি বৰ্গমিটাৰত প্ৰায় ২০০-৩০০টা ফ্ৰাই।
• আশ্ৰয়: মাগুৰ পোনাই ছাঁ আৰু আশ্ৰয় ভাল পায়। পানীৰ উপৰিভাগৰ কিছু অংশ ঢাকি ৰাখিবলৈ মেটেকা, পুনি আদি ওপঙা জলজ উদ্ভিদ দিয়া হয়।
• আহাৰ: প্ৰায় ৩৫% প্ৰ’টিনযুক্ত আহাৰ। মিহিকৈ গুঁড়ি কৰা শুকান মাছ আৰু চাউলৰ কুঁহিয়াৰ (মল) সমান পৰিমাণে (১:১) মিহলাই মাছৰ মুঠ ওজনৰ ৫-১০% হিচাপে দৈনিক খুৱাব পাৰি।
• প্ৰায় ৩০ দিনৰ প্ৰতিপালনৰ পিছত ফ্ৰাইবোৰ ৩-৪ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল (০.৮-১ গ্ৰাম ওজনৰ) ফিংগাৰলিংলৈ ৰূপান্তৰিত হয়, আৰু এইবোৰ পুখুৰীত পালনৰ বাবে সাজু হয়।

৩. পৈণত মাগুৰ মাছৰ উৎপাদন

পুখুৰী প্ৰস্তুতি

মাগুৰৰ এক বিশেষ স্বভাৱ হ’ল, বাৰিষা বৰষুণৰ পানী পালে ই পুখুৰীৰ পাৰেৰে বগাই আন জলাশয়লৈ ওলাই যায়। সেয়েহে:

• পুখুৰীৰ চাৰিওফালে পকী দেৱাল, ঘনকৈ বোৱা বাঁহৰ জেওৰা, বা নাইলনৰ জাল দিব লাগে।
• এই বেৰৰ উচ্চতা মাটিৰ পৰা অন্ততঃ ডেৰ ফুট হ’ব লাগে, আৰু তলৰ অংশ মাটিত ভালদৰে পুতি দিব লাগে।
• পুখুৰীৰ পাৰ শিল বা পকী হ’লে আৰু ভাল।
• পোনা মেলাৰ আগতে পুখুৰীৰ পৰা ৰাক্ষস মাছ আৰু অন্যান্য অবাঞ্ছিত মাছ আঁতৰাই চূণ আৰু সাৰ প্ৰয়োগ কৰি বিজ্ঞানসন্মতভাৱে প্ৰস্তুত কৰক।

আশ্ৰয়

মাগুৰে পুখুৰীৰ তলিত পৰি থকা বস্তুৰ তলত বা ভিতৰত লুকাই থাকি ভাল পায়। সেয়েহে তলিত ভঙা টেকেলি, পাইপৰ টুকুৰা, বাঁহৰ চুঙা, নাৰিকলৰ পাত আদি পেলাই ৰাখক। আশ্ৰয় থাকিলে মাছৰ মাজত কাজিয়া আৰু মানসিক চাপ কমে।

মজুত হাৰ

প্ৰতি বৰ্গমিটাৰত প্ৰায় ৫-৭টা ফিংগাৰলিং মেলিব লাগে।

আহাৰ

• ৩০-৩৫% প্ৰ’টিনযুক্ত আহাৰ, দৈনিক মাছৰ মুঠ ওজনৰ ৩-৫% হিচাপে।
• শুকান মাছৰ গুঁড়ি, কচাইখানাৰ পেলনীয়া সামগ্ৰী (ভালদৰে সিজাই শুকুৱাই গুঁড়ি কৰা), চাউলৰ কুঁহিয়াৰ, চীনাবাদাম আৰু সৰিয়হৰ খৈল মিহলাই আহাৰ তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। বজাৰত মাগুৰৰ বাবে তৈয়াৰী আহাৰো পোৱা যায়।
• আহাৰ পুখুৰীৰ বিভিন্ন অংশত ট্ৰে বা থালত দিয়ক, যাতে আহাৰ নষ্ট নহয় আৰু খোৱাৰ পৰিমাণ বুজিব পাৰি।
• মাগুৰ ৰাতি বেছি সক্ৰিয় হয়, গতিকে আবেলি বা সন্ধিয়া আহাৰ দিলে বেছি ফলপ্ৰসূ হয়।
• আহাৰ বাকী ৰৈ গ’লে পৰিমাণ কমাওক, কাৰণ পচা আহাৰে পানী লেতেৰা কৰে।

চপোৱা আৰু উৎপাদন

• উপযুক্ত প্ৰতিপালনত ফিংগাৰলিংবোৰ প্ৰায় ৭-৮ মাহত ১০০-১২০ গ্ৰাম ওজনৰ, বিক্ৰীৰ যোগ্য মাছলৈ পৰিণত হয়।
• মাগুৰ সাধাৰণতে পুখুৰীৰ পানী সিঁচি ধৰা হয়, কাৰণ বোকাত লুকাই থকা মাছ জালেৰে ধৰা টান।
• এই পদ্ধতিত প্ৰতি হেক্টৰত প্ৰায় ৩০০০-৪০০০ কিলোগ্ৰাম উৎপাদন আশা কৰিব পাৰি।
• মাগুৰ জীয়াই বিক্ৰী কৰিব পাৰি বাবে দাম ভাল পোৱা যায়। চপোৱাৰ পিছত পৰিষ্কাৰ পানী থকা পাত্ৰত ৰাখি বজাৰলৈ নিয়ক।

ৰোগ প্ৰতিৰোধ

মাগুৰ সাধাৰণতে কঠিন মাছ। কিন্তু পানী লেতেৰা হ’লে বা জাৰকালি ঘাঁ বা ছালৰ ৰোগ হ’ব পাৰে। ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে:

• পুখুৰীৰ পানী পৰিষ্কাৰ ৰাখক, আৰু অতিৰিক্ত আহাৰ নিদিব;
• জাৰকালি আৰু বৰষুণৰ আগত প্ৰয়োজন অনুসৰি চূণ প্ৰয়োগ কৰক;
• মাছত ঘাঁ বা অস্বাভাৱিক আচৰণ দেখা দিলে জিলা মীন বিষয়া বা কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ পৰামৰ্শ লওক।

৪. আয়-ব্যয়ৰ হিচাপ কেনেকৈ কৰিব

মাগুৰৰ পোনা, আহাৰৰ দাম আৰু মাছৰ বজাৰ দৰ ঠাই আৰু বছৰ অনুসৰি বহু সলনি হয়। সেয়েহে পালন আৰম্ভ কৰাৰ আগতে নিজৰ অঞ্চলৰ বৰ্তমান দৰ অনুসৰি হিচাপ কৰি লোৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তলত ০.০৫ হেক্টৰ (প্ৰায় ৫০০ বৰ্গমিটাৰ, প্ৰায় পৌনে চাৰি কঠা) পুখুৰীৰ এক আৰ্হি দিয়া হৈছে।

খৰচৰ তালিকা

খৰচৰ বিষয়	পৰিমাণ (আৰ্হি)	হিচাপ
মাগুৰৰ ফিংগাৰলিং	২৫০০টা (প্ৰতি বৰ্গমিটাৰত ৫টা)	২৫০০ × প্ৰতিটোৰ বৰ্তমান দৰ
চূণ, সাৰ আদি	প্ৰয়োজন অনুসৰি	বৰ্তমান দৰ
আহাৰ	প্ৰায় ৩০০ কেজি	৩০০ × প্ৰতি কেজিৰ বৰ্তমান দৰ
বেৰা বা জাল, আশ্ৰয় সামগ্ৰী	এবাৰ	বৰ্তমান দৰ
মাছ ধৰা আৰু পৰিবহন		বৰ্তমান দৰ
অন্যান্য খৰচ
ঋণ ল’লে সুদ
মুঠ খৰচ (ক)

আয়ৰ হিচাপ

বিষয়	হিচাপ
আনুমানিক উৎপাদন	২৫০০টা পোনাৰ প্ৰায় ৫০% বাচি থাকিলে প্ৰায় ১২৫০টা মাছ × ১০০ গ্ৰাম = প্ৰায় ১২৫ কেজি
মুঠ আয় (খ)	১২৫ কেজি × প্ৰতি কেজিৰ বৰ্তমান বজাৰ দৰ
নিট লাভ	(খ) − (ক)

টোকা:

• বাচি থকাৰ হাৰ ভাল ব্যৱস্থাপনাত ৫০%তকৈ বেছি হ’ব পাৰে, যিয়ে লাভ বঢ়ায়।
• আহাৰৰ খৰচ মুঠ খৰচৰ এক ডাঙৰ অংশ। ঘৰতে স্থানীয় সামগ্ৰীৰে আহাৰ তৈয়াৰ কৰিলে খৰচ কমে।
• মাগুৰৰ বজাৰ দৰ আন বহু মাছতকৈ বেছি হোৱাৰ বাবে সৰু পুখুৰীতো ভাল লাভ সম্ভৱ।
• বৰ্তমান দৰৰ বাবে নিকটৱৰ্তী মীন বিভাগৰ কাৰ্যালয় বা KVK ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।

৫. সাৱধান: নিষিদ্ধ “থাই মাগুৰ”

বজাৰত “থাই মাগুৰ” নামে বিক্ৰী হোৱা মাছবিধ আচলতে আফ্ৰিকান কেটফিছ (Clarias gariepinus), যি আফ্ৰিকাৰ এবিধ বিদেশী আগ্ৰাসী প্ৰজাতি।

• ভাৰত চৰকাৰে পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইন, ১৯৮৬ৰ অধীনত এই মাছৰ পালন আৰু ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰিছে।
• ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ ন্যায়াধিকৰণ (NGT) এ ২২ জানুৱাৰী ২০১৯ তাৰিখৰ আদেশৰ জৰিয়তে এই নিষেধাজ্ঞা আৰু কঠোৰ কৰিছে।
• অসম চৰকাৰেও সময়ে সময়ে অবৈধভাৱে পালন কৰা থাই মাগুৰ জব্দ কৰি নষ্ট কৰে।

কিয় বিপজ্জনক?

• ই থলুৱা মাছ, মাছৰ কণী, ভেকুলী আৰু আন জলজ প্ৰাণী খাই পেলায়, আৰু প্ৰকৃতিত সোমালে থলুৱা মাছৰ সংখ্যা দ্ৰুত হ্ৰাস কৰে।
• অবৈধ খামাৰত এই মাছক প্ৰায়ে পচা মাংস আৰু কচাইখানাৰ আৱৰ্জনা খুওৱা হয়, যিয়ে পানী প্ৰদূষণ কৰে আৰু মাছৰ মাংসত ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থ জমা হ’ব পাৰে।

কিছুমান অসাধু বেপাৰীয়ে মানুহৰ মাগুৰৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহৰ সুযোগ লৈ থাই মাগুৰৰ পোনাক থলুৱা মাগুৰ বুলি বিক্ৰী কৰে। সেয়েহে মীনপালকসকলে কেৱল নিৰ্ভৰযোগ্য চৰকাৰী বা স্বীকৃত প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰাহে থলুৱা মাগুৰৰ পোনা সংগ্ৰহ কৰিব লাগে। সন্দেহ হ’লে জিলা মীন বিষয়াৰ সহায়ত চিনাক্ত কৰাই লওক।

পোনা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ বাবে যোগাযোগ

• মীন মহাবিদ্যালয়, ৰহা (নগাঁও)
• অসম চৰকাৰৰ মীন বিভাগ আৰু জিলা মীন বিষয়াৰ কাৰ্যালয়
• কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ (KVK)

কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী মৎস্য সম্পদা যোজনা (PMMSY) আৰু ৰাজ্যিক আঁচনিৰ অধীনত পুখুৰী নিৰ্মাণ, হেচাৰী আৰু মীনপালনৰ বাবে সাহায্য পোৱা যায়। বৰ্তমানৰ আঁচনিৰ বিষয়ে জিলা মীন কাৰ্যালয়ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।

সামৰণি

মাগুৰ অসমৰ ৰাইজৰ এক অতি প্ৰিয় মাছ, আৰু ইয়াৰ চাহিদা আৰু দাম দুয়োটাই বেছি। আনহাতে প্ৰাকৃতিক উৎসত মাগুৰৰ সংখ্যা কমি অহাৰ লগতে ই এক বিপন্ন প্ৰজাতিলৈ পৰিণত হৈছে। এনে পৰিস্থিতিত কৃত্ৰিম প্ৰজননৰ জৰিয়তে পোনা উৎপাদন আৰু বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে পালনেই উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু প্ৰজাতিটোৰ সংৰক্ষণৰ উত্তম উপায়।

অসমৰ বহু পৰিত্যক্ত জলাহ আৰু অব্যৱহৃত পুখুৰী মাগুৰ পালনৰ বাবে উপযোগী কৰি তুলিব পাৰি। নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ পৰা থলুৱা মাগুৰৰ পোনা সংগ্ৰহ কৰি, নিষিদ্ধ থাই মাগুৰৰ পৰা আঁতৰি থাকি, বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে পালন কৰিলে মাগুৰ পালন অসমৰ মীনপালকৰ বাবে এক লাভজনক জীৱিকা হৈ উঠিব পাৰে।