অসমৰ ঔষধি গছৰ জীৱাণুনাশক গুণ আৰু কৃষিত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ: নিমৰ পৰা নহৰুলৈ

অসমৰ গাঁৱত আজিও বহু কৃষকে ধাননিৰ কীট খেদিবলৈ নিমৰ পাত, বিহলঙনী বা ধতুৰাৰ ঠাল-ঠেঙুলি পথাৰত গুঁজি দিয়ে। পাচলিৰ বাৰীত ছাঁই আৰু হালধিগুঁড়ি ছটিওৱা হয়, আৰু গৰুৰ ঘাঁত হালধি-চূণ লগোৱা হয়। পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা পোৱা এই জ্ঞানৰ আঁৰত এক বৈজ্ঞানিক সত্য লুকাই আছে। বহু ঔষধি গছত এনে ৰাসায়নিক পদাৰ্থ থাকে, যিয়ে বীজাণু, ভেঁকুৰ আৰু কীট-পতংগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে।

আজি যেতিয়া ৰাসায়নিক কীটনাশক আৰু ৰোগনাশকৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে মাটি, পানী আৰু মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰিছে, তেতিয়া এই উদ্ভিদজাত সমাধানবোৰ নতুনকৈ গুৰুত্ব পাইছে। এই প্ৰবন্ধত ঔষধি গছৰ জীৱাণুনাশক গুণ কিহৰ পৰা আহে, অসমত পোৱা কোনবোৰ গছ এই ক্ষেত্ৰত উপযোগী, আৰু কৃষকে ঘৰতে কেনেকৈ সহজ উদ্ভিদজাত কীটনাশক তৈয়াৰ কৰি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে, সেই বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।

বনৌষধিৰ এক দীঘলীয়া পৰম্পৰা

বনৌষধিৰে ৰোগ নিৰাময় ভাৰতীয় সভ্যতাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। ঋগ্বেদ আৰু অথৰ্ববেদত ঔষধি উদ্ভিদৰ উল্লেখ আছে, আৰু আয়ুৰ্বেদৰ প্ৰধান গ্ৰন্থ চৰক সংহিতা আৰু সুশ্ৰুত সংহিতাত শ শ ঔষধি গছৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। ৰামায়ণৰ কাহিনীত বিশল্যকৰণীয়ে আহত লক্ষ্মণক জীৱন দান দিয়াৰ কথা আছে, যিয়ে ঔষধি গছৰ প্ৰতি প্ৰাচীন ভাৰতীয়ৰ বিশ্বাস প্ৰতিফলিত কৰে।

ঔপনিৱেশিক কালত পশ্চিমীয়া চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে বনৌষধিৰ ব্যৱহাৰ কিছু ম্লান পৰিছিল। কিন্তু আজি আধুনিক বিজ্ঞানে ঔষধি গছৰ উপাদানবোৰ পৰীক্ষাগাৰত বিশ্লেষণ কৰি সেইবোৰৰ গুণ বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰমাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। বহু আধুনিক ঔষধৰ মূল উৎস উদ্ভিদ। উদাহৰণস্বৰূপে, নয়নতৰাৰ পৰা পোৱা ভিনক্ৰিষ্টিন আৰু ভিনব্লাষ্টিন কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ হয়।

অসমত ভেষজ চিকিৎসাৰ পৰম্পৰা বহু পুৰণি। আমাৰ হাবি-বননি, এনেকি ঘৰৰ বাৰী আৰু ফুলনিতো বনৌষধিৰ পয়োভৰ।

ঔষধি গছৰ জীৱাণুনাশক গুণ কিহৰ পৰা আহে?

গছ-গছনিয়ে দৌৰি পলাব নোৱাৰে। সেয়েহে বীজাণু, ভেঁকুৰ, কীট-পতংগ আৰু জীৱ-জন্তুৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ সিহঁতে নিজৰ দেহত বিভিন্ন ৰাসায়নিক পদাৰ্থ তৈয়াৰ কৰে। এইবোৰক গৌণ বিপাকীয় পদাৰ্থ (secondary metabolites) বোলা হয়। প্ৰধান শ্ৰেণীবোৰ হ’ল:

শ্ৰেণী	উদাহৰণ	ক’ত পোৱা যায়
এলকালইড	এট্ৰ’পিন, হায়অচায়ামিন, ভিনক্ৰিষ্টিন	ধতুৰা, নয়নতৰা
টাৰপিনইড	এজাডিৰাক্টিন, মেন্থল, চিনিঅল	নিম, পদিনা, ইউকেলিপ্টাছ
ফিনলিক যৌগ আৰু টেনিন	ইউজিনল, কাৰকিউমিন, টেনিন	লং, হালধি, শিলিখা, অৰ্জুন
ছালফাৰযুক্ত যৌগ	এলিচিন	নহৰু, পিঁয়াজ

এই পদাৰ্থবোৰে বীজাণু আৰু ভেঁকুৰৰ কোষপ্ৰাচীৰ নষ্ট কৰে, সিহঁতৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰে, বা কীট-পতংগৰ খোৱা, বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননত বাধা দিয়ে।

অসমত পোৱা কেইবিধমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔষধি গছ

থলুৱা নাম	বৈজ্ঞানিক নাম	মূল সক্ৰিয় উপাদান	ব্যৱহাৰ হোৱা অংশ
নিম	Azadirachta indica	এজাডিৰাক্টিন (azadirachtin)	পাত, গুটি, তেল, খৈল
শিলিখা	Terminalia chebula	টেনিন, চেবুলাজিক এচিড	ফল
অৰ্জুন	Terminalia arjuna	টেনিন, আৰ্জুনলিক এচিড	ছাল
হালধি	Curcuma longa	কাৰকিউমিন (curcumin)	কন্দ
নহৰু	Allium sativum	এলিচিন (allicin)	কোঁহ
আদা	Zingiber officinale	জিঞ্জাৰল (gingerols)	কন্দ
পদিনা	Mentha spp.	মেন্থল (menthol)	পাত
দালচেনি	Cinnamomum verum	চিনামালডিহাইড	ছাল
লং	Syzygium aromaticum	ইউজিনল (eugenol)	ফুলৰ কলি
ইউকেলিপ্টাছ	Eucalyptus globulus	১,৮-চিনিঅল (cineole)	পাত, তেল
চাহ	Camellia sinensis	কেফেইন, কেটেচিন, টেনিন	পাত
মধুৰিআম (গোৱাম)	Psidium guajava	কুৱেৰচেটিন, টেনিন	পাত
মানিমুনি	Centella asiatica	এচিয়াটিক’চাইড	গোটেই গছ
টেঙেচি	Oxalis corniculata	অক্সালিক এচিড, ফ্লেভনইড	পাত
লাইজাবৰি	Drymaria cordata	এলকালইড, ফ্লেভনইড	গোটেই গছ
দোৰোণ	Leucas aspera	অলিয়ানলিক এচিড, ইউৰছলিক এচিড	পাত
পুনৰ্নৱা	Boerhavia diffusa	পুনৰ্নৱিন	শিপা, পাত
ছালকুঁৱৰী	Aloe vera	এল’ইন, এন্থ্ৰাকুইনন	পাতৰ জেল
নাৰ্জি ফুল (গেন্দা)	Tagetes spp.	আলফা-টাৰথিয়েনিল	শিপা, গোটেই গছ
ধতুৰা ⚠️	Datura stramonium	হায়অচায়ামিন, স্কপ’লামিন	পাত, গুটি
আকন ⚠️	Calotropis gigantea	কেল’ট্ৰ’পিন	আঠা, পাত
নয়নতৰা ⚠️	Catharanthus roseus	ভিনক্ৰিষ্টিন, ভিনব্লাষ্টিন	পাত
বিহলঙনী ⚠️	Pteridium aquilinum	প্টাকুইল’চাইড (ক্ষতিকাৰক)	পাত (কেৱল কীট খেদাবলৈ)

⚠️ চিন দিয়া গছবোৰ বিষাক্ত। তলৰ “সাৱধানতা” অংশ চাওক।

বিশল্যকৰণীৰ বিষয়ে টোকা: অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত বেলেগ বেলেগ গছক বিশল্যকৰণী বুলি কোৱা হয়। Atropa belladonna নামৰ ইউৰোপীয় গছবিধ অসমৰ থলুৱা বিশল্যকৰণী নহয়। নিজৰ অঞ্চলৰ বিশল্যকৰণীৰ সঠিক চিনাক্তকৰণৰ বাবে উদ্ভিদবিজ্ঞানী বা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহায় লওক।

ঔষধি উপাদান কেনেকৈ নিষ্কাশন কৰা হয়?

ঔষধি গছৰ প্ৰকৃত গুণ থাকে ইয়াৰ সক্ৰিয় ৰাসায়নিক উপাদানত। পৰম্পৰাগতভাৱে গছৰ অংশ খুন্দি পানীৰ সৈতে মিহলাই ৰস উলিওৱা হয়। কিন্তু সকলো উপাদান পানীত দ্ৰৱীভূত নহয়। সেয়েহে গৱেষণাগাৰত সাধাৰণতে তিনিটা পদ্ধতিৰে উপাদান নিষ্কাশন কৰা হয়:

• পানীৰ দ্বাৰা নিষ্কাশন: পানীত দ্ৰৱীভূত হোৱা উপাদানৰ বাবে (যেনে টেনিন)।
• এলক’হলৰ (ইথানল) দ্বাৰা নিষ্কাশন: বহু এলকালইড আৰু ফিনলিক যৌগৰ বাবে।
• পেট্ৰলিয়াম ইথাৰ বা অন্য দ্ৰাৱকৰ দ্বাৰা নিষ্কাশন: তেলজাতীয় উপাদানৰ বাবে।

এই পদ্ধতিবোৰ পৰীক্ষাগাৰ আৰু উদ্যোগৰ বাবে। কৃষকে ঘৰতে সাধাৰণতে পানী বা তেলৰ সহায়ত সৰল নিষ্কাশন কৰে।

কৃষিত ঔষধি গছৰ ব্যৱহাৰ: গৱেষণাৰ ফলাফল

ভাৰত আৰু অসমৰ বিভিন্ন গৱেষণাত শস্যৰ বিভিন্ন ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণত ঔষধি গছৰ নিষ্কাশিত ৰসৰ কাৰ্যকাৰিতা পৰীক্ষা কৰা হৈছে। কেইটামান উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ:

ঔষধি গছ	ব্যৱহাৰৰ ধৰণ	গৱেষণাত নিয়ন্ত্ৰণ হোৱা ৰোগ বা জীৱাণু
নিম	নিমতেল, নিমৰ খৈল, পাতৰ ৰস	ৰহৰ মাহৰ লেৰেলি যোৱা ৰোগ (Fusarium udum), মগুমাহৰ পুলি পচা ৰোগ (Rhizoctonia solani), নেমুৰ কেংকাৰ, ধানৰ শিথ ব্লাইট
নহৰু	কোঁহৰ ৰস	Phytophthora, Pythium আৰু Colletotrichum-জনিত ৰোগ
ধতুৰা, দোৰোণ, নহৰু, মধুৰিআম	পাতৰ ৰস	বিলাহী আৰু বেঙেনাৰ বেক্টেৰিয়াজনিত লেৰেলি যোৱা ৰোগ
শিলিখা	ফলৰ ৰস বা গুঁড়ি	বিলাহী জাতীয় শস্যৰ বেক্টেৰিয়াজনিত লেৰেলি যোৱা ৰোগ (Ralstonia solanacearum)
লং, দালচেনি	ৰস বা তেল	বিভিন্ন বেক্টেৰিয়া
জিৰা	ইথানল নিষ্কাশন	Aspergillus flavus (শস্যত এফ্লাটক্সিন সৃষ্টিকাৰী ভেঁকুৰ)
ডালিম	বাকলিৰ ৰস	কপাহৰ বেক্টেৰিয়াজনিত ব্লাইট (Xanthomonas citri pv. malvacearum)
হালধি	গুঁড়ি আৰু তেল	ধানৰ শিথ ব্লাইট
পদিনা	পাতৰ ৰস	Fusarium oxysporum-জনিত ৰোগ
ধতুৰা	ইথানল নিষ্কাশন	ধানৰ বেক্টেৰিয়াজনিত ব্লাইট (Xanthomonas oryzae)
নাৰ্জি ফুল (গেন্দা)	শস্যৰ কাষে কাষে ৰোৱা	মাটিৰ শিপা-গাঁঠি কৃমি (নিমাট’ড)

এইবোৰৰ বহু ফলাফল পৰীক্ষাগাৰ বা সৰু পৰিসৰৰ পথাৰ-পৰীক্ষাৰ পৰা পোৱা। গতিকে ৰাসায়নিক ৰোগনাশকৰ সম্পূৰ্ণ বিকল্প হিচাপে নহয়, সংহত কীট আৰু ৰোগ ব্যৱস্থাপনাৰ (IPM) এক অংশ হিচাপে এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰাটো উচিত।

কৃষিত নিম: এক নীৰৱ বিপ্লৱ

উদ্ভিদজাত কীটনাশকৰ ভিতৰত নিম আটাইতকৈ বেছি পৰীক্ষিত আৰু ব্যৱহৃত। নিমৰ এজাডিৰাক্টিন উপাদানে:

• কীট-পতংগৰ খোৱাৰ ইচ্ছা নষ্ট কৰে;
• পোক-পৰুৱাৰ বৃদ্ধি আৰু খোলা সলোৱা প্ৰক্ৰিয়াত বাধা দিয়ে;
• কণী পৰা আৰু প্ৰজনন কমায়;
• কিছুমান ভেঁকুৰ আৰু বেক্টেৰিয়াৰ বৃদ্ধিও ৰোধ কৰে।

নিম মৌমাখি আৰু উপকাৰী কীট-পতংগৰ বাবে তুলনামূলকভাৱে কম ক্ষতিকাৰক, আৰু সোনকালে প্ৰকৃতিত বিনষ্ট হয়। ভাৰত চৰকাৰে ৰাসায়নিক সাৰৰ কাৰ্যকাৰিতা বঢ়াবলৈ নিমৰ প্ৰলেপযুক্ত ইউৰিয়াও প্ৰচলন কৰিছে।

ঘৰতে উদ্ভিদজাত কীটনাশক তৈয়াৰ কৰাৰ পদ্ধতি

তলৰ পদ্ধতিবোৰ ভাৰতত বহুলভাৱে প্ৰচলিত। প্ৰথমবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে নিজৰ অঞ্চলৰ কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ (KVK) বা কৃষি বিষয়াৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো ভাল।

১. নিমৰ গুটিৰ শাঁহৰ নিৰ্যাস (NSKE ৫%)

প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী: ভালদৰে শুকুওৱা নিমৰ গুটি, পানী, সাবোন বা ছেম্পু।

• ভালদৰে শুকুওৱা নিমৰ গুটিৰ খোলা গুচাই শাঁহখিনি উলিয়াই লওক।
• শাঁহখিনি খুন্দি গুঁড়ি কৰক।
• প্ৰতি লিটাৰ পানীৰ বাবে ৫০ গ্ৰাম গুঁড়ি (অৰ্থাৎ ১০ লিটাৰ পানীত ৫০০ গ্ৰাম) এখন পাতল কাপোৰত বান্ধি পানীত ৰাতিটো তিয়াই ৰাখক।
• পিছদিনা পুৱা পোটলাটো ভালদৰে চেপি ৰস উলিয়াই লওক আৰু ছাকি লওক।
• প্ৰতি লিটাৰ নিৰ্যাসত প্ৰায় ১ মিলিলিটাৰ সাবোন-পানী বা ছেম্পু মিহলাওক, যাতে ৰস পাতত লাগি থাকে।
• সেইদিনাই আবেলি সময়ত শস্যত ছটিয়াওক।

উপযোগিতা: পাত খোৱা পোক, এফিড (জাবপোক), শ্বেতমাখি আদি বহু কীটৰ বিৰুদ্ধে।

২. নিমতেলৰ স্প্ৰে

• প্ৰতি লিটাৰ পানীত প্ৰায় ৩-৫ মিলিলিটাৰ নিমতেল লওক।
• তেল পানীত মিহলি হ’বলৈ প্ৰায় ১ মিলিলিটাৰ তৰল সাবোন বা ছেম্পু দিয়ক।
• ভালদৰে জোকাৰি লৈ লগে লগে ছটিয়াওক।

বজাৰত পোৱা নিমভিত্তিক বাণিজ্যিক কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰিলে পেকেটত দিয়া নিৰ্দেশনা মানি চলক।

৩. নিমৰ খৈল

তেল উলিওৱাৰ পিছত বাকী থকা নিমৰ খৈল মাটিত প্ৰয়োগ কৰিলে মাটিৰ কৃমি (নিমাট’ড), উঁই আৰু কিছুমান মাটিজনিত ৰোগ কমে, আৰু মাটিৰ উৰ্বৰতাও বাঢ়ে। ৰোৱাৰ আগতে মাটিত মিহলাই দিব লাগে।

৪. নহৰু-জলকীয়াৰ নিৰ্যাস

• নহৰু আৰু জলকীয়া খুন্দি অলপ পানীৰ সৈতে মিহলাই ৰাতিটো ৰাখক।
• পিছদিনা ছাকি লৈ পানী মিহলাই পাতল কৰক, আৰু অলপ সাবোন-পানী দিয়ক।
• পাচলিৰ এফিড আৰু সৰু পোকৰ বিৰুদ্ধে ছটিয়াব পাৰি।

পৰিমাণ আৰু পাতলতাৰ বিষয়ে স্থানীয় KVK ৰ পৰামৰ্শ লওক। বেছি গাঢ় হ’লে কুমলীয়া পাত জ্বলি যাব পাৰে।

৫. নাৰ্জি ফুল (গেন্দা) সীমা-শস্য হিচাপে

বিলাহী, বেঙেনা আৰু অন্যান্য পাচলিৰ বাৰীৰ চাৰিওফালে বা মাজে মাজে নাৰ্জি ফুল ৰুলে ইয়াৰ শিপাৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা ৰাসায়নিক পদাৰ্থই মাটিৰ শিপা-গাঁঠি কৃমি কমায়। ইয়াৰ ফুলে কিছুমান কীটক আকৰ্ষণ কৰি মূল শস্যৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখে (ফান্দ-শস্য)। লগতে ফুল বিক্ৰী কৰি অতিৰিক্ত আয়ো কৰিব পাৰি।

৬. হালধি আৰু ছাঁই

পৰম্পৰাগতভাৱে পাচলিৰ গুটি ৰোৱাৰ আগতে হালধিগুঁড়ি মিহলাই লোৱা হয়, আৰু পাতত কাঠৰ ছাঁই ছটিওৱা হয়। হালধিৰ ভেঁকুৰনাশক গুণে গুটি পচা কিছু কমাব পাৰে।

ব্যৱহাৰৰ সাধাৰণ নিয়ম

• প্ৰথমে কেইজোপামান গছত পৰীক্ষা কৰি চাওক। এদিন পিছত পাত জ্বলি নগ’লেহে গোটেই পথাৰত ছটিয়াওক।
• আবেলি বা ৰাতিপুৱা ছটিয়াওক। টান ৰ’দত ছটিয়ালে উপাদান সোনকালে নষ্ট হয় আৰু পাত জ্বলিব পাৰে।
• উদ্ভিদজাত নিৰ্যাস সোনকালে বিনষ্ট হয়। গতিকে সদ্যহতে তৈয়াৰ কৰি সেইদিনাই ব্যৱহাৰ কৰক, আৰু ৭-১০ দিনৰ মূৰে মূৰে পুনৰ ছটিয়াব লগা হ’ব পাৰে।
• বৰষুণৰ আগে আগে নাছটিয়াব।
• পাতৰ তলপিঠিতো ছটিয়াওক, কিয়নো বহু কীট তাতে থাকে।

পশুপালনত ঔষধি গছ

গ্ৰামাঞ্চলত গৰু-ছাগলী, হাঁহ-কুকুৰাৰ সৰু-সুৰা সমস্যাত পৰম্পৰাগতভাৱে ঔষধি গছ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যেনে ঘাঁত হালধিৰ প্ৰলেপ, মাখি খেদাবলৈ নিমৰ পাত বা নিমতেল, আৰু গোহালিৰ চাৰিওফালে গান্ধবিৰিণা। এই ক্ষেত্ৰত গৱেষণা চলি আছে। কিন্তু পশুৰ গুৰুতৰ অসুখ, কৃমি, বা সংক্ৰামক ৰোগ হ’লে পশু চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অপৰিহাৰ্য। উদ্ভিদজাত ঔষধ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰিহে ব্যৱহাৰ কৰক।

মানুহৰ স্বাস্থ্যত পৰম্পৰাগত ব্যৱহাৰ আৰু সতৰ্কবাণী

অসমত পৰম্পৰাগতভাৱে বহু ঔষধি গছ ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। যেনে পেটৰ অসুখত মানিমুনি আৰু মুচন্দৰি, হাড়ৰ আঘাতত হাড়জোৰা, আৰু মহিলাৰ মাহেকীয়া সমস্যাত অশোকৰ ছাল। ইয়াৰে কিছুমানৰ ওপৰত বৈজ্ঞানিক গৱেষণা চলি আছে।

কিন্তু মনত ৰাখিব:

⚠️ সাপে খুটিলে: সাপে খুটিলে কোনো বনৌষধি, দোৰোণৰ ৰস বা ঝাৰ-ফুঁকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰিব। ৰোগীক শান্ত ৰাখি, খুটা অংশ লৰচৰ নকৰাকৈ, লগে লগে নিকটৱৰ্তী চিকিৎসালয়লৈ লৈ যাওক। কেৱল এণ্টিভেনমেহে (সৰ্পবিষ-প্ৰতিষেধক) জীৱন ৰক্ষা কৰিব পাৰে। জৰুৰীকালীন অৱস্থাত ১০৮ নম্বৰত ফোন কৰক।

⚠️ হাড় ভাঙিলে: হাড় ভঙা সন্দেহ হ’লে চিকিৎসকৰ পৰা এক্স-ৰে আৰু চিকিৎসা লওক। ভুলকৈ জোৰা লাগিলে স্থায়ী বিকলাংগতা হ’ব পাৰে।

কোনো ঔষধি গছ নিজে নিজে ঔষধ হিচাপে খোৱাৰ আগতে, বিশেষকৈ গৰ্ভাৱস্থাত, শিশুক দিয়াৰ আগতে, বা আন ঔষধ খাই থকাৰ সময়ত, চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লওক।

সাৱধানতা: সকলো প্ৰাকৃতিক বস্তু নিৰাপদ নহয়

“প্ৰাকৃতিক” মানে সদায় নিৰাপদ নহয়। কিছুমান ঔষধি গছ অতি বিষাক্ত:

গছ	বিপদ
ধতুৰা	গুটি আৰু পাত অতি বিষাক্ত; মুখত গ’লে প্ৰাণঘাতী হ’ব পাৰে
আকন	আঠাই ছাল আৰু চকুৰ ক্ষতি কৰে; খালে বিষাক্ত
নয়নতৰা	খালে বিষাক্ত
বিহলঙনী	এনে উপাদান থাকে যিয়ে কৰ্কট ৰোগৰ আশংকা বঢ়ায়; খোৱা বা পশুক খুওৱা অনুচিত

নিৰাপত্তাৰ নিয়ম:

• এই গছবোৰৰ ৰস তৈয়াৰ কৰোঁতে আৰু ছটিয়াওঁতে হাতমোজা, মুখা আৰু পূৰ্ণ হাতৰ কাপোৰ পিন্ধক।
• কামৰ পিছত হাত-মুখ ভালদৰে ধুব।
• তৈয়াৰ কৰা নিৰ্যাস শিশু আৰু পশুৰ নাগালৰ বাহিৰত ৰাখক, আৰু খাদ্যৰ পাত্ৰত নাৰাখিব।
• শাক-পাচলিত ছটিওৱাৰ কিছুদিনৰ পিছতহে চপাওক, আৰু খোৱাৰ আগতে ভালদৰে ধুই লওক।

অসমৰ সম্পদ: সংৰক্ষণ আৰু গৱেষণা

অসম আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰত পৃথিৱীৰ ৩৬টা জৈৱবৈচিত্ৰ্য হটস্পটৰ ভিতৰত দুটাৰ অংশ: হিমালয় আৰু ইণ্ডো-বাৰ্মা। এই অঞ্চলত হাজাৰ হাজাৰ প্ৰজাতিৰ সপুষ্পক উদ্ভিদ পোৱা যায়, যাৰ বহুতৰে ঔষধি গুণ এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে অধ্যয়ন কৰা হোৱা নাই।

অসমৰ বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠানত এই বিষয়ে গৱেষণা চলি আছে:

• CSIR-উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান (NEIST), যোৰহাট (পূৰ্বৰ আঞ্চলিক গৱেষণাগাৰ, যোৰহাট)
• অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়, যোৰহাট
• তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়
• চৰকাৰী আয়ুৰ্বেদিক মহাবিদ্যালয়, গুৱাহাটী
• ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদৰ (ICAR) প্ৰতিষ্ঠানসমূহ

জৈৱ সম্পদৰ সুৰক্ষা

ঔষধি গছ কম দামত বাহিৰলৈ পঠিওৱাৰ সলনি স্থানীয়ভাৱে মূল্য সংযোজন কৰিলে কৃষক আৰু সমাজ উপকৃত হ’ব। জৈৱবৈচিত্ৰ্য আইন, ২০০২ অনুসৰি জৈৱ সম্পদ আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞান বাণিজ্যিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিলে স্থানীয় সমাজক তাৰ লাভৰ ভাগ দিব লাগে। অসম ৰাজ্যিক জৈৱবৈচিত্ৰ্য পৰিষদ আৰু গাঁও পঞ্চায়ত পৰ্যায়ৰ জৈৱবৈচিত্ৰ্য ব্যৱস্থাপনা সমিতিয়ে এই ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।

হাবিৰ পৰা ঔষধি গছ অত্যধিকভাৱে উঘালি নানিব। প্ৰয়োজনীয় গছ ঘৰৰ বাৰীত বা খেতিপথাৰৰ কাষত খেতি কৰক।

সামৰণি

ঔষধি গছৰ জীৱাণুনাশক গুণ আমাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ অভিজ্ঞতা আৰু আধুনিক বিজ্ঞানৰ এক সুন্দৰ মিলনস্থল। নিম, নহৰু, হালধি, শিলিখা, নাৰ্জি ফুলৰ দৰে চিনাকি গছবোৰে শস্যৰ বহু ৰোগ আৰু কীট নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰিব পাৰে, আৰু ৰাসায়নিক কীটনাশকৰ ব্যৱহাৰ কমাই মাটি, পানী আৰু স্বাস্থ্য সুৰক্ষিত কৰিব পাৰে।

কিন্তু এই গছবোৰ বিজ্ঞানসন্মতভাৱে, সঠিক পৰিমাণে আৰু সাৱধানে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। বিষাক্ত গছৰ পৰা সাৱধান থাকিব লাগে, আৰু মানুহ বা পশুৰ গুৰুতৰ অসুখত চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অপৰিহাৰ্য। কৃষক, বিজ্ঞানী আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাত অসমৰ এই জৈৱ সম্পদ সংৰক্ষণ আৰু সদ্ব্যৱহাৰ কৰিলে কৃষি আৰু স্বাস্থ্য দুয়োটা খণ্ডতে ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন আহিব পাৰে।

বিশেষ দ্ৰষ্টব্য: এই প্ৰবন্ধ সাধাৰণ তথ্য আৰু শিক্ষাৰ বাবেহে। কোনো ঔষধি গছ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে ঔষধ হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰিব। কৃষিত ব্যৱহাৰৰ আগতে স্থানীয় কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ পৰামৰ্শ লওক।